دعاوی تجاری چیست ؟
دعاوی تجاری یکی از مهمترین دعاوی حقوقی در مراجع قضایی است که به دلیل اختلاف بین تاجر با اشخاص غیر تاجر یا تجار به وجود می آید. دعاوی تجاری شامل دعاوی شرکتها و دعاوی اسناد تجاری مانند چک، سفته و برات است. مرجع صالح رسیدگی به دعاوی تجاری، دادگاه عمومی حقوقی است. علاوه بر دعاوی حقوقی تجاری، جرایم کیفری نیز در حوزه تجاری رخ میدهد. در این مقاله در مورد انواع دعاوی تجاری شامل دعاوی شرکت ها و اسناد تجاری پرداخته شده است.
معاملات تجاری در قانون
براساس ماده ۲ قانون تجارت، هر نوع فعالیت مانند فروش و اجاره اموال منقول، انجام امور بیمهای، عملیات تجاری محسوب میشوند. قانونگذار در ماده ۲ قانون تجارت، معاملات تجاری تاجر را به شرح ذیل بیان کردهاست:
- هرنوع خرید، فروش و اجاره اموال منقول
- انجام حمل و نقل دریایی، خشکی و هوایی
- انجام هر نوع عملیات دلالی، عاملی و حقالعمل کاری
- تاسیس کارخانه بدون نیاز به رفع حوائج شخصی تاجر
- هرنوع عملیات حراجی و نمایشگاههای عمومی
- انجام فعالیتهای بانکی، صرافی و برواتی
- انجام فعالیتهای مربوط به بیمه دریایی و غیردریایی
- کشتیسازی، معاملات کشتیرانی، کشتیرانی داخلی و خارجی
برای مشاوره با بهترین وکیل کیفری تهران در زمینه دعاوی تجاری به شما خانم زهرا علیزاده را پیشنهاد می کنیم.
مهمترین دعاوی تجاری
مهمترین دعاوی تجاری مطرحشده در مراجع قضایی شامل موارد ذیل است :
– دعوای اثبات شراکت شخص در شرکت تجاری
– دعاوی مربوط به تغییرات شرکت، ثبت شرکت و انحلال شرکت
– دعاوی مربوط به اعاده اعتبار شرکت ورشکسته
– دعاوی الزام به نقل و انتقال سهام شرکتها
– دعاوی مطالبه سهم شخص در شرکت
– دعاوی مربوط به ابطال سهم شرکت تجاری
دعاوی مربوط به ابطال صورتجلسات هیئت مدیره شرکت و مجمع عمومی شرکتها :
– دعاوی ورشکستگی شرکتهای تجاری
– مطالبه مبلغ اسناد تجاری مانند چک و سفته
– دعاوی استرداد لاشه چک
– دعاوی ابطال چک
– درخواست صدور دستور موقت پرداخت نکردن وجه چک
– دعاوی ابطال ظهرنویسی اسناد تجاری مانند چک، سفته و برات
– دعاوی در زمینه صادرات و واردات کالاها
– دعاوی مربوط به اعتراض ثبت شرکتهای تجاری
– دعاوی مربوط به حمل و نقل کالاها
– دعاوی قراردادهای تجاری
– دعاوی تجارت الکترونیک، طرحهای صنعتی، مالکیت معنوی و فکری
– دعاوی در مورد علائم تجاری و برندها
- شرکتهای تجاریبراساس قانون تجارت، تاجر برای انجام هر نوع معامله تجاری باید شرکت خود را در اداره ثبت شرکتها ثبت تا کلیه عملیات تجاری توسط شرکت تجاری انجام شود .قانونگذار در ماده ۲۰ قانون تجارت، شرکتهای تجاری را مشخص کرده و شرط لازم برای تجاریبودن شرکتها این است که شرکت شامل یکی از شرکتهای بیانشده در ماده ۲۰ قانون تجارت است. شرکتهای تجاری در ماده ۲۰ این قانون به شرح ذیل است :
- شرکت سهامی خاص
- شرکت سهامی عام
- شرکت تضامنی
- شرکت مسئولیت محدود
- شرکت مختلط غیرسهامی
- شرکت مختلط سهامی
- شرکت تعاونی تولید و مصرف
- شرکت نسبی
- شرکتها در دعاوی تجاریدعاوی شرکتها یکی از انواع دعاوی تجاری است که به دلیل اختلاف بین سهامداران، صاحبان شرکتها و شرکا با اشخاص ثالث حقیقی یا حقوقی به وجود میآید. مهمترین دعاوی شرکتها به شرح ذیل است :
- تخلفات مدیران شرکتها در انجام وظایف قانونی خود
- تخلف در معاملات مدیران با شرکت
- دعاوی ابطال تصمیمات مجمع عمومی یا هیات مدیره شرکت
- انحلال شرکتها
- ورشکستگی شرکتها
- دعاوی قراردادهای شرکتها
- مطالبه وجه از شرکتها
- درخواست انجام تعهدات قراردادی شرکتها
- دعاوی ذینفعان شرکت در مورد تقلیل اجباری سرمایه شرکت براساس ماده ۳۳ قانون تجارت
برای تماس با وکیل جرائم کیفری و مشاوره با شماره 09122270951 تماس بگیرید.
- دعاوی تجاری با ماهیت کیفریدر بعضی موارد دعاوی تجاری، ماهیت کیفری دارند و به این دعوا براساس قانون مجازات اسلامی و قانون تجارت رسیدگی میشود. همچنین ضمانتهای اجرایی دعاوی تجاری کیفری، در قانون تجارت و لایحه اصلاح قانون تجارت بیان شدهاست. مثال در صورتیکه شرکت سهامی خاص جرم کلاهبرداری رایانهای متهم شود، بر طبق قانون جرایم رایانهای و آیین دادرسی کیفری به این جرم رسیدگی میشود. در صورتی که مدیر شرکت سهامی در انجام وظایف قانونی خود مانند ثبت شرکتها، کوتاهی کند، با توجه به نوع تخلف به مجازات تعیینشده در ماده ۲۴۳ لایحه اصلاحی قانون تجارت محکوم میشود. در صورتیکه مدیران شرکت، از حضور سهامدار در جلسه مجامع عمومی شرکت جلوگیری کند، براساس ماده ۲۵۳ قانون تجارت برای آنها ضمانت اجرای کیفری تعیین شدهاست.
- قراردادها در دعاوی تجارییکی از مهمترین دعاوی تجاری، مربوط به اختلافات قراردادی شامل اختلاف در تفسیر مفاد قرارداد تجاری و اختلاف در چگونگی اجرای قرارداد تجاری است. در بسیاری موارد دعاوی تجاری در قراردادها به دلیل برداشت متفاوت طرفین از مفاد قرارداد ایجاد می شود.
- دعاوی اسناد تجاریدعاوی اسناد تجاری یکی از انواع دعاوی تجاری شامل دعاوی مطالبه مبلغ چک، دعاوی مطالبه مبلغ سفته و برات، دعاوی ابطال اسناد تجاری و دعاوی مفقودی اسناد تجاری است. دعاوی مربوط به چک، حجم زیادی از پروندههای قضایی را به خود اختصاص دادهاست. دعوای صدور چک بلامحل از دعاوی اسناد تجاری با جنبه حقوقی و کیفری است.
- دعاوی علائم تجاریدعاوی در خصوص ثبت علائم تجاری یکی از انواع دعاوی تجاری است. مهمترین دعاوی علائم تجاری، دعوای ابطال علامت تجاری و ابطال گواهینامه ثبت علامت تجاری است. با توجه به قانون ثبت اختراعات، علائم تجاری و طرحهای صنعتی سال ۱۳۸۶ مرور زمان، برای طرح دعاوی علائم تجاری حذف شده است و در خصوص ثبت علامت تجاری به ناحق، می توان اعتراض کرد. قانونگذار علاوه بر جبران خسارت در ثبت علامت تجاری دیگران، ضمانت اجرای کیفری نیز تعیین کردهاست. یکی از نکات مهم در طرح دعاوی ابطال ثبت علامت تجاری، این است که علاوه بر شخصی که علامت تجاری را به ناحق ثبت کرده، اداره ثبت علائم تجاری، نیز باید در قسمت خواندگان دعوای مذکور در دادخواست قید شود.
- ورشکستگی در دعاوی تجاریورشکستگی در خصوص شرکتهای تجاری و تجار و براساس قوانین و مقررات ورشکستگی در قانون تجارت اجرا میشود. تفاوت اصلی شرکتهای مدنی با شرکتهای تجاری این است که در صورتیکه شرکتهای مدنی، توانایی پرداخت بدهیهای شرکت را نداشته باشند، میتوانند دادخواست اعسار را در مرجع قضایی مطرح کنند. اما دعاوی ورشکستگی در خصوص شرکتهای تجار و تجار مطرح ودرصورت توانایی عدم پرداخت بدهی های شرکت تجاری، باید اعلام ورشکستگی کنند.
- انواع ورشکستگی در دعاوی تجاریورشکستگی یکی از مهمترین دعاوی تجاری شامل موارد ذیل است :
- ورشکستگی عادی در شرکت تجاری
- ورشکستگی به تقصیر در شرکت تجاری
- ورشکستگی به تقلب در شرکت تجاری
- ورشکستگی عادی شرکت تجاریدر ورشکستگی عادی،تاجر مقصر نیست و به دلیل اشتباه مالی در برنامهریزی و شرایط نامناسب اقتصادی به وجود میآید.
- ورشکستگی به تقصیر شرکت تجاریزمانیکه تاجر مقصر ورشکستگی باشد، ورشکستگی به تقصیر اتفاق افتاده است. دلایل اصلی ورشکستگی به تقصیر شامل موارد ذیل است :
- هزینه شخصی تاجر زیاد است
- اگر طلب طلبکاران را بعد از توقف پرداخت کند
- اگر تاجر در معاملات تجاری بیشتر از سرمایه شرکت، هزینه کند
- انجام هر نوع معامله کمتر یا بیشتر از قیمت روز برای تاخیر در ورشکستگی مانند، صدور برات یا قرضکردن
- ورشکستگی به تقلب شرکت تجاریورشکستگی به تقلب، به دلیل فریب و تقلب شخص تاجر به وجود می آید. دلایل اصلی ورشکستگی به تقلب شامل موارد ذیل است :
- تاجر، اموال و دارایی خود را مخفی کند
- انجام هر نوع معامله صوری توسط تاجر
- شخص تاجر، دفاتر تجاری را عمداً مخفی کند
- صورت دارایی و اموال به صورت تقلبی برای طلبکاری شخص
- حکم ورشکستگی در دعاوی تجاریدر صورتیکه شرکتهای تجاری و تجار توانایی پرداخت بدهیهای شرکت را نداشتهباشند، باید دادخواست ورشکستگی را در دادگاه حقوقی مطرح کنند. نحوه اعلام ورشکستگی شرکتهای تجاری و تجار متفاوت است. پرونده ورشکستگی بعد از ثبت دادخواست اعلام ورشکستگی، توسط کارشناس رسمی حسابداری ارزیابی و سپس کلیه دفاتر تجاری و فعالیتهای تجاری تاجر بررسی میشود. در صورتیکه کارشناس تشخیص دهد که اموال و داراییهای شرکت تجاری و تاجر، توانایی پرداخت بدهیهای طلبکاران را ندارد، حکم ورشکستگی تاجر در دادگاه صادر میشود.
- ورشکستگی در قانون مدنی و قانون تجارتورشکستگی یکی از دلایل اصلی انحلال شرکتهای تجاری است. قانونگذار در ماده ۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، مرکز اصلی شرکت تجاری را مرجع رسیدگیکننده به دعاوی مربوط به ورشکستگی شرکتها بیان کردهاست. همچنین براساس ماده ۱۰۰۲ قانون مدنی، مرکز عملیات شرکت تجاری، اقامتگاه شخص حقوقی است. اما براساس ماده ۵۹۰ قانون تجارت، محل اداره شرکت تجاری، اقامتگاه شخص حقوقی است. حقوقدانان در مورد اقامتگاه شخص حقوقی اختلاف نظر دارند. بعضی از حقوقدانان، قانون مدنی را ناسخ قانون تجارت و برخی نظر قانون مدنی را اقامتگاه مدنی شخص حقوقی و نظر قانون تجارت را اقامتگاه اداری شخص حقوقی پذیرفته اند. بنابراین مرکز اصلی شخص حقوقی شرکت، مرکز عملیات شرکت است.
- مرجع صالح رسیدگی به ورشکستگیورشکستگی به تقلب و تقصیر شرکتهای تجاری باید در دادگاه عمومی جزایی مطرح شود. با توجه به صلاحیت محلی، مرجع رسیدگیکننده به دعاوی ورشکستگی به تقصیر،محل اقامت تاجر و مرجع صالح رسیدگی به ورشکستگی به تقلب، محل وقوع جرم است. همچنین تاجر میتواند، دادخواست اعاده اعتبار تاجر ورشکسته را در دادگاه مطرح کند.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی تجاری تهرانمجتمع قضایی دعاوی تجاری در تهران با پیشنهاد رئیس حوزه قضایی و موافقت رئیس کل دادگستری استان تهران از تعدادی شعب دادگاه حقوقی تشکیل شدهاست. مجتمع قضایی دعاوی تجاری تهران، در خیابان شهید مطهری، کوه نور، خیابان هفتم قرار دارد. در مجتمع قضایی دعاوی تجاری، به دعاوی ذیل رسیدگی میشود :
- دعاوی مربوط به خرید و فروش کالا از شرکتهای تجاری به صورت الکترونیکی و سنتی
- دعاوی تجاری شامل دعاوی انحلال، ادغام، تشکیل و ورشکستگی شرکت تجاری
- دعاوی مربوط به داوریَ مشخصکردن داور، اجرا و ابطال رای داوری در اختلافات شرکتهای تجاری
وکیل دعاوی تجاری و شرکتها دپارتمان حقوقی وکیلتون با مدیریت وکیل پایه یک زهرا علیزاده
با توجه به پیچیدگی قوانین و مقررات دعاوی شرکتها و دعاوی اسناد تجاری، قبل از هر اقدام برای طرح دعاوی تجاری با وکیل متخصص دعاوی تجاری مشورت کنید. سوالات حقوقی در مورد نحوه طرح دعاوی تجاری، ورشکستگی، دعاوی مطالبه وجه اسناد تجاری را با وکلای متخصص گروه حقوقی وکیلتون مطرح کنید، تا با بررسی مدارک و مستندات پرونده در مراحل رسیدگی در مراجع قضایی همراه شما باشند.
برای مشاوره با بهترین وکیل دعاوی تجاری و شرکت ها و دپارتمان های حقوقی، ما به شما خانم زهرا علیزاده را پیشنهاد می کنیم.
روش های حل و فصل اختلافات تجاری بین المللی
معاملات تجاری بین المللی بهتر است بدون بروز اختلاف توسط طرفین اجرا شوند، بدین صورت که خریدار ثمن را به موقع پرداخت کند و فروشنده نیز کالا را بدون عیب…
معاملات تجاری بین المللی بهتر است بدون بروز اختلاف توسط طرفین اجرا شوند، بدین صورت که خریدار ثمن را به موقع پرداخت کند و فروشنده نیز کالا را بدون عیب و نقص و مطابق با مشخصات مقرر در قرارداد تحویل دهد. البته که در روابط تجاری بینالمللی اختلافاتی به وجود میآید، تفاوتهای فرهنگی بین طرفین به این اختلافات و سوء تفاهمها دامن میزند، فاصله جغرافیایی امکان کنترل و بازرسی کالا را از نزدیک مشکل میسازد، مشکلات ورود و خروج کالا و ارز نیز ممکن است موجب تاخیر در انجام تعهد شود.
- تدابیر قراردادی حل اختلافبازرگانان و تجار، از تبعات ناخوشایند مراجعه به دادگاه گریزان هستند برای همین اولین و بهترین راهکار آن ها همیشه اتخاذ تدابیر قراردادی جهت حل و فصل اختلافات تجاری در عرصه بین الملل است. تاجران بین المللی با این تدابیر قراردادی تلاش می کنند اختلافات خود را به صورت غیر رسمی که به آن «شیوه های جایگزین حل اختلافات» می گویند حل و فصل نمایند و در صورت عدم توفیق ناگزیر از طرح اختلاف در دادگاه هستند.
- شیوه های جایگزین حل اختلافات تجاری بین المللیمهمترین شیوههای جایگزین حل اختلاف مذاکره، کارشناسی، سازش و میانجیگری و داوری است.
- روش مذاکره در حل اختلافات تجاری بین المللکم هزینه ترین و غیر رسمی ترین روش حل اختلافات تجاری بین المللی است که مهمترین مزیت آن برای یک تاجر حفظ روابط تجاری اوست.
- روش کارشناسی در حل اختلافات تجاری بین المللدر معاملات تجاری بین المللی، برخی از مسائل قراردادی عمدتاً جنبه فنی و حرفهای دارد و حل اختلافات تجاری این معاملات مستلزم اظهار نظر حقوقی یا قضایی نیست و با مذاکره، داوری، دادگاه و یا سازش و میانجیگری نیز قابل حل نیست. چنانچه اختلافی در مورد کیفیت کالا یا خدمات ارائه شده بروز کند نظر یک نهاد کارشناسی اخذ میگردد. نظریه کارشناسی فی نفسه برای طرفین اختلاف لازم الاجرا نیست مگر به نحو دیگری بین طرفین مقرر شده باشد، اتاق بازرگانی بین المللی مرکزی را تحت عنوان مرکز بین المللی کارشناسی راهاندازی کرده است. همچنین اتاق بازرگانی بین المللی جهت تسهیل در استفاده از مرکز کارشناسی، آیین نامه مراجعه به کارشناسی را تدوین نموده و مقرراتی را به این منظور تحت عنوان مقررات کارشناسی تنظیم کرده است که در سال ۲۰۰۳ مورد تجدید نظر قرار گرفته است.
- روش سازش و میانجی گری در حل اختلافات تجاری بین المللطبق بند ۲ ماده ۱ قانون نمونه سازش تجاری بین المللی سازش به فرایندی اطلاق میشود که طرفین اختلاف از شخص یا اشخاص ثالثی تقاضا میکنند که به آنها کمک کنند تا آنها بتوانند اختلافات ناشی از رابطه قراردادی یا حقوقی خود را از طریق دوستانه حل و فصل نمایند. بدین ترتیب است که نمایندگان تام الاختیار و وکلای بین المللی هر کدام از طرفین دعوا با حضور شخص ثالث بی طرفی مثل یک قاضی بازنشسته یک جلسه خصوصی دادرسی تشکیل میدهند، در این نشست ابتدا وکلای طرفین ضمن طرح ادعاها و دفاعیات دلایل خود را به صورت اختصاری بیان میکنند بعد از استماع نظرات وکلا، جلسه بدون حضور آنان ادامه مییابد. در این جلسه ثالث بی طرف ضمن بیان نکات و مسائل حقوقی به طرفین کمک میکند با ارزیابی موقعیت خود در یک دادرسی واقعی نسبت به نحوه رفع اختلاف گفتگو کنند ثالث بیطرف میتواند پیشنهادات و راه حلهای خود را برای حل و فصل اختلاف به طرفین ارائه نماید. حضور وکلای طرفین در این نحوه رسیدگی الزامی است و آنها صرفاً دادخواست و دفاعیه را مطرح مینمایند و پس از ارائه دلایل جلسه را ترک میکنند. کلیه مطالب مطروحه در این جلسات محرمانه است. از جمله این مراکز میتوان به مرکز میانجیگری و داوری بلژیک و انجمن داوری آمریکا اشاره کرد.
- روش داوری در حل اختلافات تجاری بین المللداوری نیز یک دادرسی خصوصی است که به موجب آن یک یا چند فرد مستقل دعوا را استماع کرده و در مورد اختلاف تصمیم میگیرند. این قرارداد محور اصلی رسیدگی و صدور رای داوران است زیرا در این قرارداد موضوع داوری مشخص میشود. اجرای آرای داوری در سایر کشورها از پذیرش زیادی برخوردار است به موجب کنوانسیون شناسایی و اجرای آرای داوری خارجی که تاکنون کشورهای زیادی به آن پیوستهاند رای داوری صادره در کشورهای عضو قابل اجرا است. ماده ۲ قانون داوری تجاری بین المللی در بند دوم مقرر داشته است کلیه اشخاصی که اهلیت اقامه دعوا دارند می توانند داوری اختلافات تجاری بینالمللی خود را اعم از اینکه در مراجع قضایی طرح شده یا نشده باشد و در صورت طرح در هر مرحله که باشد با تراضی طبق مقررات این قانون به داوری ارجاع کنند. البته به موجب ماده ۶۷۵ آیین دادرسی مدنی ایران، دعاوی شرکتهای تجاری در مبحث ورشکستگی قابل ارجاع به داوری نیست و یک تاجر ایرانی در این مورد نمیتواند حل اختلاف خود را به داوری بسپارد. در ایران قانون داوری تجاری بین المللی تصویب شده است که به اقتباس از قانون نمونه آنسیترال است. داوری ممکن است موردی باشد یا سازمانی، در داوری موردی طرفین باید بسیاری از جزئیات مربوط به داوری و شیوه رسیدگی را پیش بینی کنند یا از مقررات از قبل تعیین شده مثل مقررات داوری آنسیترال استفاده کنند. در داوری سازمانی طرفین نیاز نیست در مورد جزئیات داوری با یکدیگر مذاکره کنند و به توافق برسند زیرا همه این جزئیات از قبل توسط سازمانهای حرفهای و یا بین المللی با حضور کارشناسان و حقوقدانان برجسته تنظیم شده است. قانون داوری تجاری بین المللی ایران اصولاً به طرفین این اختیار را داده که نوع داوری را تعیین کنند.
- روش حل اختلاف توسط دادگاه در حل اختلافات تجاری بین المللدر صورتی که طرفین، نتوانند اختلاف قرارداد تجاری بین المللی خود را به روشهای فوق حل و فصل نمایند ناگزیر از طرح دعوا در دادگاه هستند. دعاوی تجاری بین المللی بر حسب اقامتگاه خوانده، اقامتگاه خواهان، محل انعقاد قرارداد موضوع اختلاف یا محل اجرای آن ممکن است به کشورهای گوناگونی مربوط شود. به طور مثال قراردادی در ارمنستان بین یک تاجر ایرانی و یک تاجر ترکیهای منعقد میشود که به موجب آن کالاهایی از کشور امارات خریداری شده و در پروژهای در افغانستان مورد استفاده قرار میگیرد اینکه دادگاه کدام کشور برای رسیدگی به اختلاف مورد نظر صالح است به قوانین آیین دادرسی در هر کدام از این کشورها بستگی دارد. و رسیدگی ها نیز بر اساس قانون ملی هر کدام از کشور ها متفاوت است و نیازمند پرداخت هزینه دادرسی و صرف وقت زیادی است. علاوه بر اینها خواهان باید مد نظرش باشد که در کشوری طرح دعوا کند که خوانده در آن کشور دارای اموال و دارایی باشد و رای نیز امکان اجرا داشته باشد. در ایران آرا و تصمیمات قضایی خارجی در صورت نبود معامله متقابل باید ابتدا در دادگاه صالح ایرانی مورد شناسایی قرار گیرد و در صورتی که تایید شود دادگاه دستور به اجرا صادر میکند. همه مسائل مطرح فوق سبب شده است تا فعالین تجاری در عرصه بین الملل خواستار رفع اختلافات خود به روش های قراردادی باشند و بهترین آنها سازش است زیرا سازش دهنده نمیتواند خود راسا موضوع اختلاف را فیصله دهد و یا نظر خود را بر طرفین تحمیل نمایند سازش دهنده تنها مجاز است که تلاش نماید طرفین اختلاف به یک راه حل دوستانه برسند نیازمند پرداخت هزینه و صرف وقت نیست و روابط تجاری را به نحو احسن حفظ می کند.